Ժամանակակից դեռահասի դաստիարակման առանձնահատկությությունները

Դեռահասի ձևավորումը – դժվար գործընթաց է, որի ճիշտ  զարգացումը հնարավոր չէ առանց ծնողների դաստիարակման, սակայն դա ներկայումս ծնողների ամենաբարդ խնդիրն է: Այստեղ առանց դեռահասի առանձնահատկությունները իմանալու դուք չեք կարող գտնել փոխզիջում: Հիմա, երբ  դուք ձեր երեխայի համար սիրո ջնջված աղբյուր եք, այդ պատճառով անկախ նրա բարդ բնավորությունից և թերություններից պետք է սիրել նրան այնպիսին, ինչպիսին նա կա: Ժամանակակից դեռահասներըը շատ ավելի առաջադեմ են, քան ձեր ժամանակների դեռահասները,  և շատ հարցերից ավելի լավ են հասկանում, քան հին սերունդը, նրանք կարծում են, որ հասկանում են և գիտեն ավելի շատ քան դուք՝ դառնալով ապսստամբող: Այդ պատճառով հիմնականում ստացվում է, որ ընկերների հեղինակությունը լինում է ավելի մեծ, քան ծնողներինը և դա հանգեցնում է մեծ խնդիրների և երեխայի և ծնողների համար: Դեռահասի դաստիարակման  մեջ գլխավորը մի անցեք ծայրահեղությունների:Դուք  չեք կարող դաստիարկել  հասուն և ներդաշնակ անհատ, դարձնելով երեխային ձեր կյանքի իմաստը կամ եթե սկսեք դաստիարակումը, երբ խնդիրները հասունանան: Դուք պետք է լինեք ճկուն, համարժեք, ի վիճակի լինելով անել իրավիճակի կանխատեսում և  հետևություն: Սովորեք ընդունել իր կարծիքը  հարմարվեք իր աճի տեմպին: Հիշեք, որ ապստամբությունը  ազատություն է, իսկ դեռահասի գլխավոր պահանջը վստահելի հարաբերություններ իր համար  հարազատ մարդկանց հետ: Այդ պատճառով շատ կարևոր է ստեղծել զգացմունքային կապ ձեր և ձեր երեխայի միջև, դրա հետ մեկտեղ փոփոխություն նրա կյանքում և բնավորության մեջ: Մի քննադատեք առավել ևս,  եթե նա կիսվում է ձեզ հետ իր խնդիրով կամ այն ամենով,  ինչ իրեն անհանգստացնում է: Այդպիսով ձեր ընտանիքը կլինի ավելի ամուր և ընկերական, իսկ երեխան կհասկանա, որ սիրված է, անկախ իր թերություններից և սխալներից, ինչի  համար կգնահատի ծնողներին հետագայում ավելի շատ :   

 Աղբյուրը

Համակարգիչը ուսման համար

Համակարգիչը կարող է դառնալ ձեզ համար լավագույն օգնականը ուսման մեջ:Բազմաթիվ դասագրքեր,մեթոդական նյութեր, գրքեր,ձեռնարկներ, այս ամենը գոյություն ունի էլեկտրոնային ձևով:Պետք է պարզապես կարողանալ փնտրել:

Համացանցի զարգացմամբ առաջացան բազմաթիվ կայքեր, որոնք ձեզ առաջարկում են պատրաստի ռեֆերատներ, կուրսային, կամ դիպլոմային աշխատանքներ:Իհարկե դա արագացնում է ժամանակը, բայց մյուս կողմից էլ տուժում են ստեղծագործական կարողությունները և գիտելիքների որակը:Ի˚նչն է կարևոր որոշեք ինքներտ:

Ստացած գիտելիքները և հմտությունները կարելի է ստուգել տարբեր թեստերի օգնությամբ:

Օրինակ` հիմա շատ տարածված է iQ գիտելիքի աստիճանը ստուգող թեստը:Թեպետ այն ավելի ուղղված էընդհանուր կարողությունները ստուգելուն`արագ մտածողության,խորամանկության, հմտությունների վրա: Գիտելիքների ստուգման օրինակ`ֆիզիկայի համար այն չի համապատասխանում: Կարելի է լինել լավ ֆիզիկոս, և պարզապես չկատարել տառերի  առանձնացնելու հետ կապված  որոշ խնդիրներ,որոնք iQ թետում շատ- շատ են:

Հիմա զարգանում է հեռակա ուսուցումը համացանցի միջոցով, որով ձեզ որոշակի վճարի դիմաց օգնում են ստանալ գիտելիքներ և նվազագույն ոլորտի կարողություններ, և վերջում արող են ուղղարկել նույնիսկ վկայական: Դա դժվար չի աշխատում:Դուք ստանում եք խնդիրը և գրականությունը էլեկտրոնային ձևով, էլեկտրոնային փոստի միջոցով կամ քաշում եք կայքից և նշանակված ժամկետում ուղղարկում եք լուծումը;Այդպիսի ուսումը տարածված է ծրագրավորման ոլորտում:

Սակայն այդպիսի գիտելիքների ստացման ձևը միքիչ կասկածելի է, չէ, որ դժվար է վերահսկողություն անցկացնելը, թե ով է իրականում լուծում խնդիրը դժվար իրագործելի է:

 Իմ ծանոթներից մեկը այդպիսի միջոցով ստացավ ծրագրվորման կրթություն:  Delphi առարկայից համացանցի միջոցով կուրսերն անցկացվում էին Մոսկվայի շատ հայտնի բուհերից մեկի հիման վրա:

Չնայած նրան,  որ իր փոխարեն վարժությունը լուծել է իր ծանոթ ծրագրավորողը, նա արդյունքում վկայական ստացավ հաջողված ուսման համար:Հենց այդ պատճառով գործատուները չեն վստահում այդպիսի պարապմունքներին, չնայած նրան, որ սովորողների մեծ մասը իրենք ազնիվ  են պարապում :

Այսօր համակարգիչը համարվում է նաև անփոխարինելի միջոց, ռեֆերատների, կուրսային, դիպլոմային աշխատանքների կատարման համար:Խոսքը գնում է ոչ միայն  պատճենման, այլ ինքնուրույն տեքստի գրման և տպիչի միջոցով տպման մասին:

Այն ուսանողները, որոնք չունեն համակարգիչ, հաճախ ծախսում են շատ ժամանակ և ուժ անելով աշխատանքը ձեռքով հետո հանձնում ձեռագրերի հավաքածելու համար, չէ, որ բուհերի հիմնական մասը ընդունում է միայն տպած աշխատանքները:

Համակարգիչը հեշտացնում է նաև տարբեր հաշվարկների կատարումը:   Օրինակ` Mactad  և Matlad  ծրագրերը օգնում են ուսանողներին և սովորողներին գտնել ինտեգրալներն ու սահմանումները, որոշել տարբեր աստիճանների հավասարումները, և այլն:Նկարները նույնպես հարմար է անել համակարգչի միջոցով:Եթե անհրաժեշտ լինի որևէ բան փոխել, ապա դրա համար պետք չի լինի սևագրություն անել ամեն ինչ նորից, ինչը ստիպված `էինք անել ձեռքի սևագրության ժամանակ: 

Աղբյուրը`

        

Մարիա Մոնտեսորիի մանկավարժական համակարգը

   

Երեխայի զարգացման համար առավել պահանջված  մեթոդներից մեկը ներկայումս համարվում է Մարիա Մոնտեսորիի համակարգը՝ որը ենթադրում է երեխաների համար միաժամանակ լուրջ աշխատանքը և հետաքրքրաշարժ խաղը, կարգապահությունը և ազատությունը:

Մարիա Մոնտեսորին՝տվյալ մանկավարժական մեթոդի հեղինակը իր համակարգը անվանում էր«Համակարգ,որտեղ երեխան զարգանում է ինքնուրույն՝հիմնվելով դիդակտիկական պատրաստված միջավայրի վրա»:

Մեթոդը գոյություն ունի ավելի քան 100 տարի, բայց Ռուսաստանում բավական ժամանակ այն անհասանելի էր: Մոնտեսորիի առաջին գրքերը մեր երկրում հայտնվեցին միայն 90-ական թվականներին:Ներկայումս հաշվառվում են այդ համակարգով աշխատող բազմաթիվ մանկապարտեզներ և երեխայի վաղ զարգացման կենտրոններ:Մոնտեսորիի  համակարգը աշխատում է 3-6 տարեկան երեխաների հետ:

                           Համակարգի պատմությունը

Մարիա Մոնտեսորին ծնվել է 1870 թվականի օգոստոսի  31-ին: Նա Իտալիայում առաջին կին-բժիշկն էր, ինչպես նաև   հոգեբանը, մանկավարժը, գիտնականը:

1986թ-ին Մարիան աշխատում էր մանկական կլինիկայում, և իր ուշադրությունը հրավիրեց դժբախտ, մտավոր հետամնաց երեխաներին, որոնք չիմանալով ի՞նչ պետք է անել աննպատակ թափառում էին հիվանդանոցի համահունչ միջանցքներում:

Նրանց վարքագծին հետևելով Մարիան արեց հետևություն, որ դա զարգացման խթանի բացակայության արդյունք է և որ յուրաքանչյուր երեխա  հատուկ զարգացնող միջավայրի կարիք ունի, որտեղ նա կարող է իր համար ընդգծել որևէ հետաքրքիր բան: Նպատակաուղղված և խորապես հոգեբանությամբ և մանկավարժությամբ զբաղվելով, Մարիան փորձեց մշակել իր սեփական մեթոդը  երեխաների զարգացման և դաստիարակության համար:

1907թ-ի հունվարի  6-ին Մարիա Մոնտեսորին Հռոմում բացեց «երեխայի տուն»որտեղ առաջին անգամ օգտագործվեց իր ստեղծած մանկավարժական համակակարգը:

Առաջ շարժվելով փորձերի և սխալների մեթոդով Մարիան պատրաստեց ցուցիչ նյութեր, որոնք նպաստում են երեխաների մոտ ճանաչողական հետաքրքրությունը: 1909թ-ից Մոնտեսորիի գրքերը սկսեցին տարածվել ամբողջ աշխարհում:

 1913թ-ին նրանք հասան նաև  Ռուսաստան: 1914թ-ին սկսեցին բացվել առաջին մանկապարտեզները Մոնտեսորիի համակարգի հիման վրա, բայց Բոլշևիկների իշխանության գալով նրանք փակվեցին:

Մոնտեսորիի մեթոդների վերադարձը  մեր երկիր  կայացավ միայն 1992թ-ին: Հիմնվելով երեխաների գիտելիքների զարգացման, ֆիզիոլոգիական, մտավոր և հոգեբանական զարգացման առանձնահատկությունների հիման վրա Մարիա Մոնտեսորին հանգեց այն եզրակացության, որ կրթությունը համարվում է ոչ այնքան պատասխանատվություն ուսուցչի համար, որքան փոքրիկի համար բնական գործընթաց:

                        Մոնտեսորիի մեթոդի էությունը

Մոնտեսորիի մեթոդը- յուրահատուկ հեղինակային համակարգ է, փոքրիկների ինքնազարգացման և ինքնադաստիարակության համար:

  Հիմնական ուշադրությունը այստեղ կենտրոնացվում է նուրբ շարժիչային հմտություն զգացմունքներին՝(տեսողությունը, լսողությունը, համի, հմայելը, հպումը), ինչպես նաև երեխայի մեջ ինքնուրույնության դաստիարակումը:

Միասնական ծրագրերը և պահանջները այստեղ բացակայում են: Յուրաքանչյուր երեխայի  համար նախատեսված է անհատական տեմպ:Յուրաքանչյուր երեխա ազատ  է զբաղվելու այն ամենով,   ինչ  իրեն դուր է գալիս:

Այսպիսով նա «մրցակցում» է ինքն իր հետ, ձեռք բերելով ինքնավստահություն, ինչպես նաև լիովին տիրապետում է նյութը:

Մոնտեսորիի մանկավարժության առանցքային սկզբունքը: «Օգնիր ինձ դա անել ինքնուրույն»: Դա էլ կա ծնողը պետք է հասկանա ի՞նչով է հետաքրքրված երեխան և ապահովել նրան համապատասխան միջավայրով պարապմունքևերի համար և  օգնել նրան դա օգտագործել:Մեծահասակը օգնում է երեխային բացահայտելու կարողությունները, որոնք տրված են երեխային բնությունից, նաև անցնել  զարգացման սեփական ուղին:Նշենք, որ Մոնտեսորիի համակարգի աշակերտները  հետաքրքրքրասեր երեխաներ են, բաց են գիտելիքներ ստանալու համար:Նրանք մեծանում են անկախ, ազատ և կարողանում են հասարակության մեջ գտնել իրենց տեղը:

              Մոնտեսորիի համակարգի հիմնական դրույթները

1.Երեխայի ակտիվությունը:Երեխայի ուսուցման մեջ մեծահասակը խաղում է երկրորդական դեր, հանդիսանալով  ոչ թե ուղղորդող, այլ օգնական:

 2. Երեխայի  ազատ գոըծուղությունների և ընտրելու իրավունքը:

3. Մեծ երեխաները սովորեցնում են փոքրերին: Դրա հետ մեկտեղ նրանք ինքներն են սովորում հոգալով փոքրերի մասին:Դա հնարավոր է, քանի, որ Մոնտեսորիի մանկավարժության   համաձայն, խմբերը ձևավորվում են տարբեր տարիքի երեխաներից:

          4. Երեխան որոշումները կայացնում  է ինքնուրույն:

5.Պարապմունքները անցկացվում են հատուկ պատրաստված միջավայրում:

6. Մեծահասակի խնդիրն է հետաքրքրություն առաջացնել երեխայի մոտ, հետագայում երեխան ինքն է զարգանում:

7,Որպեսզի երեխան զարգանա լիարժեք, անհրաժեշտ է նրան    ընձեռել ազատ մտածելու, գործողությունների և զգացմունքների     հնարավորություն: 

8.Պետք չէ գնալ բնության ցուցումներին դեմ, պետք է հետևել այդ ուղղություններին, այդ ժամանակ երեխան կլինի այնպիսին, ինչպիսին, որ կա:

9.Անթույլատրելի են քննադատությունը, անթույլատրելի են արգելքները:

10,Երեխան իրավունք ունի սխալվելու Նա լիովին ինքնուրույն  կարող է հասնել ամեն ինչի: 

 Այդպիսով Մոնտեսորիի համակարգը խթանում է երեխայի մեջ զարգացնելու իրեն տրված պոտենցիալը ինքնուսուցմամբ և ինքնադաստիարակությամբ: Դաստիարակի ուսերին տվյալ պահին ընկած է պատասխանատվություն ապահովել երեխաների գործունեության կազմակերպումը, դրա հետ մեկտեղ առաջարկելով օգնություն ճիշտ այն չափով, որքանով, որ անհրաժեշտ է երեխայի մեջ հետաքրքրություն առաջացնելու համար:

Այսպիսով Մոնտեսորիի մանկավարժության հիմնական բաղադրիչները, որոնք թույլ են տալիս երեխաներին իրականացնել զարգացման սեփական ուղին համարվում են:

Դաստիարակը

Հատուկ պատրաստված միջավայրը

Դիդակտիկ նյութերը   

           Մեծահասակի դերը Մոնտեսորիի համակարգում

Կարող է տպավորություն ստեղծվել, որ մեծահասակի դերը տվյալ մեթոդիկայում աննշան է, բայց դա միայն առաջին հայացքից: Դաստիարակը պետք է առանձնանա իմաստությամբ,բնական բնազդով, փորձով,որպեսզի մտնի համակարգի մեջ:Նա պետք է անցկացնի լուրջ, նախապատրաստական աշխատանք իրական զարգացող միջավայր ստեղծելու համար, ինչպես նաև ապահովի սաներին արդյունավետ, դիդակտիկական նյութերով:

Մարիա Մոնտեսորին ենթադրում է, որ մեծահասակի հիմնական խնդիրն է հավաքելու,վերլուծելու և համակարգելու երեխայի սեփական գիտելիքները:

Այն ունեցած գիտելիքները աշխարհի  մասին մեծահասակները չեն փոխանցում: Ենթադրվում է, որ դաստիարակը պետք է  ուշադիր հետևի երեխաների գործողություններին.վերհանել նրանց շահերը,   բացահայտել նրանց գիտելիքները, հակումները, տրամադրել տարբեր աստիճանի դժվարությամբ  խնդիրներ, այն դիդակտիկական նյութերով, որոնք կնտրի հենց երեխան:

  Դրա հետ մեկտեղ ենթադրվում է, որ մեծահասակը պետք է գտնվի սաների հետ նույն մակարդակի վրա՝նստել նրա հետ գետնի  վրա կամ քարտերով  նրանց  կողքին: 

Դաստիարակի աշխատանքը ունի հետևյալ տեսքը:Սկզբում նա հետևում է, թե ի՞նչ նյութ է ընտրում երեխան, կամ օգնում է նրան հետաքրքրություն առաջացնել:

Հետո ցույց է տալիս, թե ի՞նչպես լուծել այդ խնդիրը, լինելով առավել զուսպ, որից հետո երեխան ինքնուրույն խաղում է, նա կարող է սխալվել, դրա հետ մեկտեղ մտածել նոր միջոցներ օգտագործելով ընտրված նյութը:

Երեխայի այդպիսի ստեղծագործական ակտիվությունը, Մոնտեսորիի կարծիքով, թույլ կտա կատարել խոշորագույն հայտնագործություններ:Մեծահասակի խնդիրն է չխանգարել այդ հայտնագործություններին, քանի որ անգամ չնչին նկատողությունը կարող է շփոթեցնել նրան և կանխել դրա հետագա շարժումը ճիշտ ուղղությամբ:

  Զարգացնող միջավայրի դերը Մոնտեսորիի համակարգում

 Մոնտեսորիի մանկավարժությունում կարևոր տարր է համարվում զարգացնող միջավայրը: Կարելի է նույնիսկ ասել ՝հիմնական տարր:

  Առանց դրա մեթոդիկան չի կարող գոյություն ունենալ: Ճիշտ պատրաստված միջավայրը օգնում է երեխային ինքնուրույն զարգանալ, առանց դաստիարակի գնահատականի, սովորեցնում է նրան լինել անկախ:Երեխաները շրջապատող աշխարհը ճանաչելու մեծ կարիք ունեն, նրանք ցանկանում են շոշափել ամեն ինչ, զգալ, համատեսել համը :

Երեխային ինտելեկտի հասնող ճանապարհը զգացմունքային օրգաններով է ընկած, այդ պատճառով զգացմունքները և գիտելիքները միաձուլվում են նրա համար: Ճիշտ միջավայրը երեխայի կարիքներին համապատասխան միջավայրն է: 
Երեխայի զարգացումը պետք չէ արագացնել, բայց պետք է լինել շատ ուշադիր, որպեսզի թույլ չտան երեխայի հետաքրության պակասը այս կամ այլ պարապմունքին :

Զարգացնող միջավայրը կառուցվում է խիստ որոշակի տրամաբանությամբ:

 Ավանդաբար նրանում առանձնացնում են 5 գոտիներ՝

1Ամենօրյա կյանքի գոտկային վարժություններ: Այստեղ երեխան սովորում է ճիշտ վարվել իր իրերի հետ, ինչպես նաև այն, թե ի՞նչպես իրեն հետևի:

2.Մայրենի լեզվի գոտի: Թույլ  է տալիս ընդլայնել բառապաշարը, ծանոթանալ տառերի հետ, հնչյունաբանության հետ, հասկանալ բառերի գրելու կազմը և ուղղագրությունը:

3.Զգայական դաստիարակության գոտի: Զարգացնում է զգայական օրգանները, ապահովում է առարկաների ձևերի, չափսերի, մեծության հետազոտման հնարավորությունը:

4.Մոլորակի գոտի: Ծանոթացնում է շրջապատող աշխարհի հետ, անատոմիայի, բուսաբանության, աշխարհագրության, աստղագիտության, և ֆիզիկայի հիմունքների հետ:

Մաթեմատիկական գոտի:

5.Սովորեցնում է համարների ըմբռնումը, հաշվելու կարգը, թվերի բաղադրության, ինչպես նաև հիմնական մաթեմատիկական գործողությունների հետ,  գումարում, հանում, բազմապատկում և բաժանում:

Սեղանները սենյակում բացակայում են, կան միայն   փոքր սեղաններ և աթոռներ, շարժական իրենց հայեցողությամբ, ինչպես նաև գորգեր:Երեխաները կարող են դրանք տեղադրել այնտեղ, որտեղ նրանց հարմար է:

  Դիդակտիկական նյութերի դերը Մոնտեսորիի համակարգում

 Երեխայի ուսուցումը Մոնտեսորիի համակարգում  սերտ կապված է առարկայական միջավայրի հետ:Դրանով հանդերձ խաղալիքի դերում կարող են  հանդես գալ գրեթե ցանկացած առարկա: Խաղալիք կարող է լինել թասիկ, ջուր, քամիչ թեյի համար, անձեռոցիկներ, ձավար, գդալ կամ սպունգ: 

Նաև գոյություն ունեն հատուկ  Մոնտեսորիի-նյութեր մասնավորապես՝ վարդագույն աշտարակ, շականակագույն աստիճաններ և ուրիշներ:Մարիա Մոնտեսորիի ձեռնարկը վերամշակվել են առավելագույն խնամքով:Նրանք պետք է բերեին ուսուցման խնդիր, ինչպես նաև նպաստել սաների համապարփակ զարգացմանը:

Դիդակտիկական նյութերով ցանկացած պարապմունքը հետապնդում է ուղղակի և անուղղակի նպատակ:Ուղղակի նպատակը թարմացնում է երեխայի շարժումները:Անուղղակին զարգացնում է լսողությունը, տեսողությունը, համակարգում շարժումները:

Քանի որ մեծահասակի միջամտությունը ըստ Մոնտեսորիի մանկավարժության պետք է նվազեցնել, նյութերը ստեղծած են այնպես, որ երեխան կարող է ինքնուրույն գտնել իր սխալը և ուղղել: Այդպես երեխան սովորում է խուսափել սխալներից: Ձեռնարկը լիովին հասանելի է երեխաներին, դա խրախուսում է նրանց ուսումնասիրել:

        Դիդակտիկական նյութերի հետ աշխատելու կանոններ

1.Որպեսզի երեխային խրախուսեն գործողության անցնել նյութը հարկավոր է տեղադրել իր աչքերի մակարդակին (գետնից մեկ մետրից ոչ բարձր):

2.Նյութին պետք է վերաբերվել պատշաճ: Նյութը երեխայի կողմից կարող է օգտագործվել միայն այն բանից հետո, երբ մեծահասակը երեխային բացատրի դրա նշանակությունը:

 3.Նյութի հետ աշխատելիս պետք է հետևել հետևյալ հաջորդականությանը. Նյութի ընտրություն, աշխատանքային վայրի պատրաստում, գործողությունների իրականացում, վերահսկոություն, սխալների ուղղում, ձեռնարկով աշխատելու վերջում,   ձեռնարկը տեղը վերադարձնել:

4.Խմբակային աշխատանքի ժամանակ արգելվում է ձեռնարկը անցկացնել ձեռքից ձեռք:

5.Նյութը որոշակի հերթականությամբ պետք է տեղադրված լինի երեխայի կողմից սեղանի կամ գորգի վրա:

6.Երեխան կարող է փոխհարաբերվել նյութի հետ ոչ միայն դաստիարակի օրինակով, այլև սեփական գիտելիքներով :

7.Աշխատանքը պետք է քիչ-քիչ դժվարանա:

8.Վարժությունն ավարտելով, երեխան ձեռնարկը պետք է տեղը դնի, և միայն դրանից հետո նա կարող է վերցնել այլ նյութեր:

9.Մի երեխան աշխատում է մեկ նյութով: Դա թույլ է տալիս կենտրոնանալ:Եթե նյութը, որը ընտրել է երեխան, տվյալ պահին զբաղված է, պետք է սպասել, հետևելով հասակակցի աշխատանքին, կամ վերցնել որևէ այլ նյութ:

Մարիա Մոնտեսորին նշում է, որ  կոլեկտիվ խաղերը ուղղված շփման հմտությունների, համագործակցության հիման վրա այդ կանոնների վրա  անդրադառնում:

                  Մոնտեսորիի համակարգի մինուսները

Ինչպես ցանկացած մանկավարժական համակարգ, Մոնտեսորիի համակարգն էլ ունի մի շարք թերություններ

1.Համակարգը զարգացնում է միայն ինտելեկտը և գործնական հմտությունները:

2.Շարժական և դերային խաղերը բացակայում են

3.Բացառում է ստեղծականությունը: Նրանում նկատվում է մտավոր զարգացման համար խթան, (սակայն հոգեբանական ուսումնասիրությունները վկայում են հակառակի մասին):  

Սակայն Մոնտեսորիի պարտեզներում կան հատուկ խաղային սենյակներ,  իսկ երեխան ոչ ամբողջ ժամանակն է անցկացնում պարտեզում: Դա թույլ է տալիս փոխհատուցել առաջին երկու թերությունները:

Մոնտեսորիի համակարգը բավական ժողովրդավարական է: Այնտեղից հետո երեխաներին դժվար է լինում հարմարվել սովորական մանկապարտեզների և դպրոցների կարգապահությանը:

Մեկ հոդվածում տեղավորել Մոնտեսորիի ողջ փորձը արտացոլված նրա մանկավարժական համակարգում, հնարավոր չէ: Մենք փորձեցինք ներկայացնել տվյալ հոդվածում հիմնական հիմնադրույթները:Մեթոդիկայի առավել մանրամասն տեղեկատվություն ստանալու համար  խորհուրդ ենք տալիս դիմել առաջնակարգ աղբյուրներին Մարիա Մոնտեսորիիև և նրա հետևորդների  գրված ՝ գրքերին:Բարեբախտաբար ներկայումս բաց են տարբեր մանկավարժական համակարգերը և մեթոդական ձեռնարկները, ինչը թույլ է տալիս ընտրել մեր երեխաների համար լավագույնը:   

Աղբյուրը՝

Նախադպրոցական երեխան և համակարգիչը՝ ֆունկցիոնալ պատրաստվածություն

Ժամանակակից երեխաների կողմից համակարգիչը ավելի հաճախ օգտագործվում է որպես տեղեկատվության հիմնական աղբյուր: Ցավոք, դա տեղի է ունենում  մարդկանց շարժիչ գործունեության,  բնության հետ շփման, գրքեր կարդալու հաշվին,ինչը այդքան անհրաժեշտ է ներդաշնակ անձի լիարժեք զարգացման համար:

Համակարգչային տեխնիկայի ազդեցությունը երեխայի փխրուն օրգանիզմի վրա այսօր առավել արդիական խնդիրներից մեկն է: Այս հոդվածում մենք կխոսենք երեխային վաղ համակարգչի հետ ծանոթացնելու լավ և վատ կողմերի մասին, նախադպրոցական տարիքի երեխաներին համակարգչով   աշխատելու գործառնական պատրաստվածության, ինչպես նաև  երեխային այդ աշխատանքին ճիշտ պատրաստելու մասին:

                              Փաստարկներ կողմ

Համակարգիչը զարգացնում է մտածողությունը և նպաստում է երեխայի մտավոր զարգացմանը: Այդ փաստարկը ունի գիտական հիմք, դրան աջակցում են շատ մանկավարժներ: Նախադպրոցական տարիքի երեխաները, որոնք պարբերաբար օրն անցկացնում են համակարգչի առջև, կարող են պարծենալ հետևյալ բարելավված հատկանիշներով՝ուշադրության, կամայական հիշողության, ճանաչողական մոտիվացիայով, շարժիչային համադրմամբ, ինչպես նաև տեսողական և շարժիչային վերլուծիչ  համատեղ գործունեության համադրմամբ:

Այդ ամենը հոգեբանորեն նախապատրաստում է երեխային դպրոց հաճախելուն:

                              Փաստարկներ դեմ

   Հիմնականում դրանք ներկայացնում են բժիշկները` խոսելով նրա մասին, որ էլեկտրամագնիսական ճառագայթը,երկար ժամանակ նստած դիրքով մնալը վատ է անդրադառնում երեխայի առողջության վրա, հանգեցնելով հոգնածության, զգացմունքային սթրեսի, նյարդա-զգացմունքային լարման, կեցվածքի և տեսողականի վատթարացմանը:

Բժիշկները հանգում են այն եզրակացության, որ նախադպրոցական երեխայի մտավոր և ֆիզիկական առողջության համար  համակարգիչը ավելի շուտ վնաս է, քան օգտակար: Հնարավոր չէ հստակ ասել ճիշտ են նրանք, կամ մյուսները: Բերել երեխային առաջընթացի զոհասեղանին իհարկե պետք չէ, բայց պետք չէ նաև մոռանալ, թե որքան կարևոր է համակարգչային գրագիտությունը, ժամանակակից արագ զարգացող աշխարհում նույնպես պետք չէ: Այսպիսով ի՞նչպես գտնել  ոսկե միջինը:  

                              Առաջարկություններ

1.Առավել խիստ պահանջներ պետք է ներկայացվեն մոնիտորին

Իդեալական մոնիտորը հեղուկ բյուրեղային է և համապատասխանում է միջազգային անվտանգության չափանիշներին:

2.Ճիշտ ընտրեք համակարգչով աշխատելու կահույք: Այն պետք է համապատասխանի նախադպրոցականի հասակին և տարիքին՝ Նվազագույնի հասցնել երեխայի ֆիզիկական բեռը:

3.Տարածքը, որտեղ տեղադրված է համակարգիչը պետք է լավ օդափոխվի, այնտեղ պարբերաբար պետք է իրականացվի թաց մաքրում:

4.Սենյակը, որտեղ աշխատում է երեխան համակարգչի առջև, պետք է լինի միատեսակ,  լուսավորված, մոնիտորի էկրանին պայծառ լույս հայտնվելուց խուսափելու համար:

5. Հիշեք նախադպրոցական երեխայի համակարգչի առջև նստելու ժամանակի պահանջի մասին:Վեց տարեկան երեխայի միատեսակ  աշխատանքի չափը 15 րոպեն է, պարբերաբար աշխատանք 2շաբաթը մեկ: Ցավոք սրտե շատ ծնողներ մոռանում են դրա մասին, հակառակը նրանք գոհ են նրանից, որ իրենց երեխան կարող է ժամերով նստել համակարգչի առջև և իրենց չշեղել :

                                 Պահանջներ խաղերին

1.Ձեր համակարգչի մոդելին համապատասխան խաղ

2Համապատասխանում է երեխայի գիտելիքի և տարիքի մակարդակին

3Գրավիչ է դիզայնով և բովանդակությամբ

4Խաղի էթնիկական բովանդակությունը, նրա դրական և բացասակահ երոսները, նրանց փոխազդեցությունը միմյանց հետ, ամեն ինչը համապատասխանում է ձեր բարոյական սկզբունքներին:

5.Ուշադրություն դարձրեք, թե ի՞նչ գիտելիք կստանա երեխան խաղի ընթացքում:

  

6.Խաղը պետք է առկա լինի տարբեր մակարդակների դժվարության, այն պետք է լինի հետաքրքրաշարժ, պահանջի կենտրոնացում, իրավիճակը վերլուծելու կարողություն, տարբեր  էլեմենտների համատեղելու կարողություն:

7.Խրախուսելի  է, եթե խաղը ներառում է միաժամանակյա համակարգչի մոտ գտնվելու 2 կամ 3 մարդ, այդ դեպքում դուք կարող եք միանալ երեխային:

8.Խաղում երկար առաջադրանքները պետք է փոխարինել կարճաժամկետ առաջադրանքներով:

9.Աշխատանքի վերջում պարտադիր կատարեք վարժություններ աչքերի համար նախատեսված համակարգչով:

       Համակարգչով աշխատելու նախադպրոցականի  պատրաստակամությունը

Երեխայի համար համակարգի հետ շփումը չի համարվում սովորական, և բնական գործունեություն:Այն պահանջում է կենտրոնացում, ուժ և ուշադրություն: Որոշ երեխաներ, որքան էլ որ տարօրինակ չհնչի հրաժարվում են սովորել համակարգչի առջև աշխատել, մյուսներին այդ հմտությունները տրվում են մեծ դժվարությամբ:

Սակայն նույնիսկ այն երեխաների շրջանում, ովքեր պատրաստ են կապ հաստատել համակարգչի հետ, զգուշավոր վերաբերմունք են ցուցաբերում այս տեխնիկական սարքի նկատմամբ, որը հետագայում բացասական կամ նույնիսկ վախ է առաջացնում:

Ո՞րն է պատճառը այդ բացասական վերաբերմունքի: 

Բանն այն է, որ հիմնականում երեխայի համակարգչով առաջացող դժվարությունները կապված են փխրուն մանկական օրգանիզմի նոր գործունեության հարմարվողականության առանձնահատկությունների հետ: 
5-6 տարեկան երեխաներին բնորոշ է անկատարելիությունը, ինչպես ֆունկցիոնալ, այնպես էլ անատոմիական բոլոր համակարգերի և օրգանների զարգացումը, ինչը հանգեցնում է երեխայի բարձր արտաքին ազդեցությունների զգայնությանը:Երբ տոկոնության սահմանները խախտվում են, երեխայի մոտ   կարող են առաջանալ մարմնի ձևավորման խանգարում և առողջական վիճակի տարբեր շեղումներ:

Դա գիտականորեն ապացուցված է հետազոտողների  կողմից՝  այս տարիքային խմբում համակարգված ուսուցման հարմարմարվելուն: Խախտվում է վարքագիծը, փոխվում է զգացմունքային տրամադրվածությունը, առաջանում է գրգռվածություն, նաև հատուկ է սխալ ռեակցիա դիտողությունների ժամանակ(լաց կամ ագրեսիա):

Հարմարվողականության ընթացքում օրգանիզմը հարմարվում է երեխան ավելի հանգիստ է արձագանքում բեռնվածություններին, տիրապետում է ուսումնական գործունեության հմտություններին:

 Այդ նույն բանը կատարվում է, երբ երեխան սովորում է աշխատել համակարգչով:
Նրա մարմինը նույն ձևով հարմարվում է նոր պայմաններին:

Որպեսզի հարմարեցումը լինի քիչ, երկարատև և ծանր, անհրաժեշտ է որոշակի գործառույթների հասունություն, որն ապահովում է այդ հմտություններին տիրապետելու հաջողությունը:      

Նշանակություն ունեցող գործառույթներ, համակարգչի հետ երեխայի հաջող կապի համար:Սկզբում երեխան սովորեց աշխատել ստեղմնաշարի հետ, սեղմել անհրաժեշտ ստեղները հստակ և արագ անցկացնելով հայացքը միարժամանակ մոնիտորից մինչև ստեղմնաշարը և հակառակը:
Երբեմն ստիպված էինք աշխատել առավել արագ, և այդ ժամանակ երեխաները կարող են ունենալ դժվարություններ և թույլ տալ սխալներ: հետևաբար ստեղմնաշարի հետ աշխատելու համար նշանակություն կունենա նյարդային գործընթացների շարժունակությունը, որը սահմանում է գործողությունների արագությունը, շարժական գործառույթների ձևավորման աստիճանը:Բնականաբար համակարգչով աշխատելու համար, կարևոր է տեսողական համակարգի զարգացումը, որը կրում է բարձր ծանրաբեռնվածություն:

Պարապմունքը ենթադրում տրամաբանական և տարածական խնդիրների լուծում, ինչը պահանջում է համադրելու, համեմատելու, վերլուծելու  կարողութուն, ինչպես   նաև զարգացման ապստրակտ մտածողություն:

Բացի դրանից նախադպրոցական երեխային սպասում է բախում տարբեր համակարգչային ծրագրերի հետ, հիշել տարբեր հիմնական համակցություններ, և ղեկավարելու կանոններ:Այստեղից հետևում է, որ հաջողված պարապմունքների համար հարկավոր է բավականաչափ զարգացած կարճաժամկետ հիշողություն:

Դուք կարող եք օգնել երեխային զարգացնել այդ գործառույթները

 Վարժություններ կարճաժամկետ հիշողության զարգացման համար:

                                «Հիշեք այդ խոսքը»

Խաղացեք երկուսով երեխայի հետ: Հերթով ասեք մի նոր բառ և ավելացրեք այն նրանից առաջ արտասանած բառով: Հետո հերթականությամբ յուրաքանչյուր խաղացածին ավելացնել նրանց նորերով:

                                    «Լսիր և հիշիր»

Ընթերցեք տասը զույգ իրար հոմանիշ բառեր(օրինակ՝ ձմեռ-ձյուն, կենդանաբանական այգի-ընձուղտ, ներկեր-ալբոմ և այլն): Երեխան պետք է դրանք հիշի: Հետո արտասանեք զույգի առաջին բառը, երեխան պետք է հիշի և արտասանի եկրորդը: Դուք հաստատում եք պատասխանի ճշտությունը և անցնում եք հաջորդ զույգի բառերի զույգին: Այդ վարժությունները խորհուրդ է տրվում կատարել շաբաթը  երեքից ոչ ավել: Խաղալ կարելի է ինչպես տանը, այնպես էլ զբոսնելուց:

Հավասարակշռության և շարժումների ճշգրտության զարգացման վարժություններ:

                                         «Կեգլի»

 Հարկավոր է կեգլիների  և գնդակների հավաքածուներ: Կեգլիները հարկավոր է տեղադրել շարքերով: Երեխան նստում է գետնին ոտքերը բացած, ձեռքերում գնդակը պահած: Գնդակը գետնին գլորելով, նա պետք է գլորել կեգլիները: Վարժությունները կրկնվում են 6-8 անգամ:

                             Մանկական բասկետբոլ

Անհրաժեշտ է փայտե խորանարդ 35х35սմ շրջանաձև բացված անցքերից մեկի վրա(անցքի տրամագիծը 14 սմ: Երեխան կանգնած է կուբայի կողքին, իր գնդի ձեռքում: Անհրաժեշտ է փոսը գնդակով հարվածել: 5 կրակոց կկատարվի երկու ձեռքերով, ապա ձախից 5 կրակոց եւ աջ ձեռքով 5 կրակոց: Երբ թիրախը հարվածում է, երեխայի քայլը քայլ է դեպի խորանարդի կողմը, եթե այն ձախողվի: Եթե մի քանի երեխաներ են խաղում ապա հաղթողը կլինի առավելագույն հեռավորության վրա առավելագույն միավորներ ունեցողը:

                                    Մանկական  ֆուտբոլ

Կառուցեք ֆուտբոլային դարպասները 35 սմ յուրաքանչյուր առարկաներից: Երեխան նստած է ֆուտբոլային դարպասից 5 մետր հեռավորության վրա ոտքերը երկողմանի  փռված: Երեխայի խնդիրն է գնդակն այնպես գլորել, որ որ մտնի դարպասներ: Զբաղվեք երեխայի հետ այդ վարժությունով շաբաթը 2 անգամ 10-15 րոպե: Եթե ընտանիքում մի երեխա է, ապա  նրա «մրցակիցը» պետք է դառնա չափահասներից մեկն ու մեկը, քանի որ երեխաները սիրում են մրցակցել:

Վարժություններ ձեռքերի և մատների նուրբ շարժումների զարգացման համար

                                   «ծանոթություն»

 Երեխան պետք է հերթականությամբ դիպչի ձեռքերի մեծ մատներով ուրիշի ձեռքերին:Կարելի է դանդաղեցնել հպման արագությունը նաև կատարել մի քանի հպում նույն մատով իրար ետևից:

                                             «Երազ»

Երեխայի ձեռքերի մատները ընկած են ափով վերև: Մատները պետք է դնել ափի մեջ հերթականությամբ «Մատները քնում են»: Երբ նրանք հավաքվում են բռունցքի մեջ, սկսվում է արթնացում–մատների ուղղումը ևս հերթականությամբ:
Վարժությունը կատարվում է ձախի համար, իսկ աջ ձեռքի համար   հերթականությամբ:

                                    «Ահա և ես»

Յուրաքանչյուր մատին տրվում է անվանում. կարելի է տալ հեքիաթային հերոսի անվանում: Մատները երեխան բռունցքի մեջ է հավաքում: Հետո չափահասը ասում է անուններից մեկը, երեխան պետք է ուղղի համապատասխան մատը, Երկու կամ երեք հերոս կարող է «հայտնվել»  միաժամանակ: 

                            Խորհուրդ ծնողներին

  Մի նստացրեք երեխային համակարգչի առջև միայն նրա համար, որ ձեր ըներների,  ծանոթների կամ հարազատների  երեխաները երկար ժամանակ են անցկացնում մոնիտորի առջև: Երեխան՝ինքը պետք է որոշի ի՞նչով է իրեն հաճելի զբաղվել:Հնարավոր է, որ երեխայի ընտրությունը լինի օգտակար նրա զարգացման և առողջության համար:

Մի խոսքով ցանկացած  բռնություն   այստեղ անընդունելի է: Հետևեք երեխայի վարքագծին, երբ երեխան նոր-նոր է սկսում ծանոթանալ համակարգչին:Այդ հետևողականությունը կօգնի ճիշտ ժամանակին զգուշացնել հնարավոր վտանգների մասին:

Ֆունկցիոնալ պատրաստվածության համար վարժությունները նախօրոք:

Աշխատեք այնպես անել, որ պարապմունքները համակարգչի առջև երեխայի համար լինեն  հետաքրքիր ՝ինքներտ էլ մասնակցեք դրան հաճույքով:Միայն այդ դեպքում կարելի է հույս ունենալ դրական արդյունքի վրա:

Կատարեք որոշ վարժություններ զբոսանքի կամ էքսկուրսիաների ժամանակ:Օգտագործեք յուրաքանչյուր հնարավորություն ամրացնելու երեխայի հիշողությունը, զարգացնել ճշտությունը, նրա շարժումների կորդինացիան և այլ հատկանիշներ, որոնք կօգնեն երեխային համակարգչի առջև աշխատելիս:  

Մի սկսեք զբաղվել բոլոր առաջարկվող վարժություններով միանգամից, կատարեք դրանք աստիճանաբար: Վարժությունները չպետք է հոգնացնեն երեխային:

Ընտրեք վարժությունների, խաղերի  ձեր տարբերակը, դա կնպաստի նախադպրոցականի հետաքրքրություններին: Կդարձնի պարապմունքը ոչ ձանձրալի և բազմազան:Մտածեք նոր խաղեր երեխայի հետ միասին:

Հիշեք, որ ոչ բոլոր վարժությունները երեխայի մոտ կստացվեն միանգամից:Ոչ մի դեպքում ցույց մի տվեք ձեր դժգոհությունը: Ավելի լավ է  քննարկեք փոքրիկ աշակերտի հետ իր ձախողման պատճառները և փորձեք նրան խրախուսել:

Ունեցեք հատուկ նոթատետր, որտեղ դուք կգրանցեք այս կամ այն վարժությունների կատարման արդյունքները, նշեք, թե ի՞նչն է երեխայի մոտ  ստացվում, ինչը դեռ ոչ:

Հաճախ զրուցեք նախապրոցական երեխայի հետ իր հաջողությունների, այն մասին ինչ է նա արդեն սովորել և ի՞նչ բարձունքների է հասել:

Մի համեմատեք ձեր երեխային մյուս երեխաների հետ և մի շտապեցրեք նրան: Հիշեք, որ մանկական օրգանիզմի ֆունկցիոնալ և հոգեբանական պատրաստվածությունը, նոր ձևի գործունեությանը յուրաքանչյուրի մոտ  արտահայտվում է իրենց համար ցանկալի տեմպով: Հասկացեք և օգնեք ձեր երեխային, քանի որ յուրաքնչյուր երեխան եզակի է: 

՝Աղբյուրը՝

Բարձրացնում ենք երեխայի ինքնագնահատականը

 Հեշտ կանոն, որը կօգնի ձեր երեխային բարձրացնել ինքնագնահատականը:Երբեք մի ասեք ձեր երեխային, որ նա ոչինչ չի կարողանա անել,որ երբեք նրա մոտ ոչինչ չի ստացվի:Մի օր ձեր երեխան իսկապես դրան կհավատա և արդյունքում նրա մոտ երաշխավորված է ինքնագնահատականի նվազում, դրանից մեծ խնդիրներ կյանքում:

Արարքը քննադատեք, բայց ոչ երեխային,ով դա կատարել է: Մի մտածեք այն մասին որքան բարձր եք ցանկանում բարձրացնել ձեր երեխայի մոտ ինքնագնահատականը: Դուք պարզապես պետք է ապրեք այնպես, ինչպես առաջ, միայն ասեք նրան, որ նա կհասնի այն ամենին, ինչին կցանկանա հասնել:Ողջ իր կյանում ամեն մարդու մոտ փոփոխվում է ինքնագնահատականը:Այդ առումով կան լավ վավերագրական ֆիլմեր:Այդ փոփոխությունները տեղի են ունենում անգիտակցաբար, բայց մարդը իրավունք ունի փոփոխել իր մեջ  որոշ հատկանիշներ:

  Հիմնական հատկանիշները իհարկե դրվում են վաղ մանկությունում: 5-6 տարեկանում երեխան արդեն ունի իր բնավորությունը: Կյանքի երկրորդ կեսում մարդը դառնում է անհատականություն և նրա համար շատ դժվար է,իսկ երբեմն պարզապես անհնարին է փոխել իր արմատները, բայց եթե ամբողջովին զբաղվել իրենով և հետևել որոշ կանոնների,ապա հնարավոր է փոխվել անճանաչելիության աստիճան:Հավատացեք ձեր ուժերին:Պետք է միայն մեծ ցանկություն և ձգտում հասնելու ինքնակատարելության: 

 Աղբյուրը՝педагогика

Պարօլիմպիական խաղերը

Պարоլիմպիական խաղեր(Պարоլիմպիկ խաղեր)   միջազգային սպորտային մրցույթներ հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար:Ավանդաբար անցկացվում է օլիմպիական խաղերից հետո, իսկ 1988թ. Ամառային պարօլիմպիական  խաղերից՝ հետո նույն սպորտային օբյեկտներում:

2001թ. այդ պրակտիկան ամրապնդվեց ՄՕԿ-ի եւ  Միջազգային պարօլիմպիկ կոմիտեի միջեւ համաձայնության արդյունքում: Պարօլիմպիկ ամառային խաղեր անցկացվում են 1960 թվականից եւ 1976 թվականից ի վեր `Պարօլիմպիական ձմեռային խաղերը:

Սպորտի ձեւավորումը, որտեղ հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ կարող են մասնակցել,անգլիական նյարդավիրաբույժ Լյուդվիգ Գութմանի անվան հետ  է կապված,  ով հաղթահարելով նման մարդկանց հետ կապված դարավոր կարծրատիպերը, առաջ տարավ սպորտը  որպես ողնաշարի լարված հիվանդների վերականգնման գործընթացը: Գործնականում նա ապացուցեց, որ ֆիզիկական հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար սպորտը նպաստում է հաջողակ կյանքի համար,վերականգնում է հոգեկան հավասարակշռությունը, թույլ է տալիս վերադառնալ լիարժեք կյանքին, անկախ ֆիզիկական հաշմանդամությունից, ուժեղացնում է ֆիզիկական ուժը, որն անհրաժեշտ է սայլակը կառավարելու համար:

Անունը սկզբնապես կապված էր «ստորին վերջույթների կաթված» տերմինի հետ, քանի որ այս մրցումները անցկացվում էին ողնաշարի վնասվածքներով մարդկանց շրջանում, սակայն մարզական խաղերին եւ այլ հիվանդություններով անձանց մասնակցությամբ  վերանվանվել է որպես «մոտ, օլիմպիադային (հունական օլիմպիադա)»: Նկատի ունենալով օլիմպիական հետ պարօլիմպիական մրցումների հավասարության եւ զուգահեռության մասին:

   «Պարօլիմպիականը»արձանագրվել է ակադեմիական «Ռուսաստանի ուղղագրական բառարանում»   եւ այլ  բառարաններում: «Պարօլիմպիականը»  համարվում  է ոչ  նորմատիվ և այլ բառարաններում  նշված չէ եւ օգտագործվում է միայն պաշտոնական, պետական ​​մարմինների փաստաթղթերում, լինելով   (ՄՕԿ) Անգլերեն լեզվով  պաշտոնական անվան  հետ  Paralympic Games.: Ռուսաստանի Դաշնության»Դաշնային որոշակի իրավական ակտերով փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու  նոյեմբերի 9, 2009 № 253- մասին»  օրենքը (ընդունվել է Պետական ​​դումայի նախագահի կողմից, 2009թ Հոկտեմբերի 21-ին  հաստատված: Դաշնության խորհրդի հոկտեմբերի 30-ին, 2009 թ.) հաստատված միատեսակ կիրառումը Ռուսաստանի Դաշնության   օրենսդրությամբ » «Պարօլիմպիկ»   եւ  «Խուլերի օլիմպիական»   բառերը «սպորտային»  եւ ձեւավորված դրանց հիման վրա այլ արտահայտություններ: «Ռուսաստանի Դաշնային պարօլիմպիական կոմիտեի», «պարօլիմպիական խաղերի»  եւ  այլ օրենքներում նշված բառերի ուղղագրությունը բերված է միջազգային սպորտային կազմակերպությունների կողմից սահմանված կանոններին համապատասխան: 

Պարоլիմպիկ» տերմինի մերժումը կապված է նրանով, որ «օլիմպիական» եւ նրա ածանցյալ գործիքների օգտագործումը մարկետինգի եւ այլ առեւտրային նպատակների համար պետք է համակարգված լինի յուրաքանչյուր անգամ ՄՕԿ-ի հետ:

Սկզբում «Պարоլիմպիկ խաղերը» օգտագործվել է ոչ պաշտոնական: 1960-ականների խաղերը պաշտոնապես անվանվեցին «Իններորդ միջազգային մանդևելյան խաղեր»  եւ միայն 1984-ին նրանք ստացան առաջին պարօլիմպիական խաղերի կարգավիճակը:

Առաջին խաղերը, որտեղ պաշտոնապես կիրառվել են «Պարоլիմպիկ» տերմինը, 1964թ-ի Խաղերն էին: Այնուամենայնիվ, մինչ 1980-ականների մի շարք խաղերում օգտագործվել է «Օլիմպիական խաղերը հաշմանդամների համար» տերմինը, 1984թ. «Հաշմանդամների միջազգային խաղերը»:Վերջապես,«Պարоլիմպիկ»տերմինը պաշտոնապես հաստատվել է, սկսած 1988 թվականի խաղերից:

1948թՄանդեւիլ հիվանդանոցում բժիշկ Լյուդվիգ Գուտմանը բրիտանացի վետերաններին հավաքեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից վերադարձած ողնուղեղի վնասվածքներով մարդկանց `մասնակցելու սպորտային մրցույթներին:

Այդպես կոչված «սպորտի հայրը հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար»,Գուտմանը կոչ է արել  Գուտմանը եղել է սպորտի օգտագործման ուժեղ կողմնակից, ողնուղեղի վնասվածք ունեցող մարդկանց կյանքի որակի բարելավման համար:Առաջին խաղերը, որոնք դարձան Պարօլիմպիական խաղեր    նախատիպն էր, 1948 թ. Սթոք-Մանդեւիլի Սայլակով խաղերի անվան նախատիպն էր  էր եւ համընկավ ժամանակին Լոնդոնում կայացած օլիմպիական խաղերի հետ: Guttman-ը շատ հեռու նպատակ ուներ հաշմանդամների համար օլիմպիական խաղերի ստեղծում:Բրիտանական Մանդեւիլյան   Խաղերը տարեկան անցկացվում էր, իսկ 1952թ, Հոլանդիայի սայլակով մարզիկների մասնակցությամբ մրցաշարերին մասնակցելու համար, խաղերը ստացել են միջազգային կարգավիճակ եւ 130 մասնակից 1960-ին Հռոմում կայացած IX Մանդեւիլյան Խաղերում, որոնք ոչ միայն բաց էին պատերազմի վետերանների համար:

Նրանք համարվում են առաջին պաշտոնական պարօլիմպիական խաղերը: Հռոմում մրցեցին աշխարհի 23 երկրներից ժամանած 400 անվասայլակով մարզիկները: Այդ ժամանակվանից սկսվեց աշխարհում պարօլիմպիական շարժման արագ զարգացումը

1976թ. Առաջին Պարօլիմպիկ ձմեռային խաղերը տեղի ունեցան Օրնսկոլսվիկ քաղաքում (Շվեդիա), որտեղ առաջին անգամ մասնակցում էին ոչ միայն անվասայլակով, այլեւհաշմանդամության այլ կատեգորիաների մարզիկներ: 

1976թ.-ին Տորոնտոյում անցկացվող ամառային պարоլիմպիկ խաղերը պատմություն են կազմել, հավաքելով 1600 մասնակիցներ 40 երկրներից, ներառյալ կույր եւ վատ տեսնող, փարապլիգիկաներ, ինչպես նաեւ  կտրված ոտքերով մարզիկներ ողնաշարի վնասվածքներով եւ այլ ֆիզիկական խանգարումներով: Մրցումները, որոնց նպատակն էր նախապես հաշմանդամների բուժումը եւ վերականգնումը, դարձավ ամենաբարձր մակարդակի սպորտային միջոցառում, որի կապակցությամբ անհրաժեշտ էր ստեղծել կառավարման մարմին: 1982թ. Ստեղծվեց Հաշմանդամների միջազգային սպորտային կազմակերպությունների համակարգող խորհուրդը: 1989թ  Ստեղծվել է Միջազգային պարալիմպիական կոմիտե եւ համակարգող խորհուրդը իր լիազորությունները լիովին հանձնել է 1993 թվականից:Պարоլիմպիկ շարժման հերթական շրջադարձը 1988 թ-ի  պարоլիմպիական ամառային խաղն էր, որի համար օգտագործվել էին նույն վայրերը, որոնցում անցկացվել էին օլիմպիական մրցույթները:

1992թ.Պարօլիմպիական ձմեռային խաղերը նույն քաղաքում էին, եւ առաջին անգամ (ձմեռային խաղերի համար) նույն մարզերում, ինչպես օլիմպիական մրցույթներում: 2001թ.-ին Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն եւ Միջազգային պարօլիմպիական կոմիտեն ստորագրեցին համաձայնագիր, համաձայն որի, 2008 թվականից սկսած, պարօլիմպիկ խաղերը պետք է անցկացվեն նույն տարում եւ օգտագործեն այն նույն հնարավորությունները, ինչպիսիք են Օլիմպիական խաղերը: Միևնույն ժամանակ, Պարօլիմպիկան  խաղերը կազմակերպվում են նույն կազմակերպչական կոմիտեի կողմից, ինչպես օլիմպիական խաղերը եւ ֆինանսավորվում են նույն աղբյուրներից: Դե ֆակտո այս կարգը կիրառվել է 2002 թվականից ի վեր:

 Թարգմանեց՝ Տիգրան Գևորգյանը

 Աղբյուրը՝ վիքիպեդիա